Κυριακή ΙΔ΄ Ματθαίου, η παραβολή των βασιλικών γάμων

«Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησε γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ»
(Ματθ. 22, 2)

Ένας βασιλιάς ετοίμασε τον γάμο του γιου του και κάλεσε τους προσκεκλημένους να συμμετάσχουν στη μεγάλη χαρά. Εκείνοι, όμως, αρνήθηκαν να προσέλθουν. Άλλος πήγε στο χωράφι του, άλλος στο εμπόριό του, ενώ κάποιοι κακοποίησαν και σκότωσαν τους απεσταλμένους του βασιλιά.

«Οἱ δὲ ἀμελήσαντες ἀπῆλθον, ὃς μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρόν, ὃς δὲ εἰς τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ»
(Ματθ. 22, 5)

Τότε ο βασιλιάς έστειλε τους δούλους του στους δρόμους, για να καλέσουν όλους όσοι θα συναντούσαν, καλούς και κακούς. Η αίθουσα γέμισε από ανθρώπους.

«Πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἂν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους»
(Ματθ. 22, 9)

Ανάμεσά τους βρισκόταν κάποιος που δεν φορούσε ένδυμα γάμου. Όταν ο βασιλιάς τον ρώτησε πώς εισήλθε χωρίς το κατάλληλο ένδυμα, εκείνος έμεινε σιωπηλός και απομακρύνθηκε από τη γιορτή.

«Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; Ὁ δὲ ἐφιμώθη»
(Ματθ. 22, 12)

Ο βασιλιάς της παραβολής είναι ο Θεός Πατέρας και ο Υιός Του είναι ο Ιησούς Χριστός. Ο βασιλικός γάμος συμβολίζει την ένωση του Χριστού με την Εκκλησία, ενώ το γαμήλιο δείπνο προεικονίζει τη χαρά της Βασιλείας των Ουρανών.

Η εικόνα του γάμου δεν επιλέγεται τυχαία. Ο Χριστιανισμός δεν είναι απλώς ένα σύνολο εντολών και απαγορεύσεων. Είναι πρόσκληση σε κοινωνία με τον Θεό, σε συμμετοχή στη ζωή, στην αγάπη και στη χαρά Του.

Οι πρώτοι προσκεκλημένοι συμβολίζουν εκείνους που γνώρισαν το θέλημα του Θεού, αλλά αρνήθηκαν να ανταποκριθούν. Οι απεσταλμένοι του βασιλιά παραπέμπουν στους Προφήτες και στους Αποστόλους, τους οποίους ο Θεός έστειλε για να καλέσουν τον λαό σε μετάνοια.

Η άρνηση των προσκεκλημένων δεν εκφράστηκε μόνο με λόγια. Φανερώθηκε κυρίως μέσα από την αδιαφορία τους. Προτίμησαν το χωράφι, το εμπόριο και τις καθημερινές τους ασχολίες.

Το χωράφι και το εμπόριο δεν αποτελούν από μόνα τους κάτι κακό. Γίνονται, όμως, πνευματικό εμπόδιο όταν καταλαμβάνουν ολόκληρη την καρδιά του ανθρώπου και δεν αφήνουν χώρο για τον Θεό.

Και σήμερα ο άνθρωπος μπορεί να μην αρνείται φανερά τον Θεό, αλλά να ζει σαν να μην υπάρχει. Οι μέριμνες, η εργασία, το κέρδος και οι απολαύσεις μπορούν να απορροφήσουν τόσο πολύ τη ζωή μας, ώστε να αναβάλλουμε συνεχώς την προσευχή, τη μετάνοια και τη συμφιλίωση με τους συνανθρώπους μας.

Η πρόσκληση απευθύνεται σε όλους

«Καὶ συνήγαγον πάντας ὅσους εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς»
(Ματθ. 22, 10)

Η πρόσκληση στους ανθρώπους των δρόμων φανερώνει ότι η σωτηρία προσφέρεται σε όλους. Ο Θεός δεν κάνει κοινωνικές, φυλετικές ή άλλες διακρίσεις. Δεν καλεί μόνο τους θεωρούμενους ως καλούς και άξιους, αλλά κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να επιστρέψει κοντά Του.

Η Εκκλησία δεν είναι μια κλειστή κοινωνία αναμάρτητων ανθρώπων. Είναι τόπος μετανοίας και πνευματικής θεραπείας. Μέσα σε αυτήν ο αμαρτωλός θεραπεύεται, ο πληγωμένος παρηγορείται και ο απομακρυσμένος βρίσκει τον δρόμο της επιστροφής.

Η πρόσκληση του Θεού προηγείται της ανθρώπινης αξίας. Κανείς δεν σώζεται επειδή είναι από μόνος του τέλειος. Η σωτηρία αποτελεί δώρο της θείας χάριτος. Ο άνθρωπος, όμως, καλείται να δεχθεί ελεύθερα αυτό το δώρο και να αγωνιστεί για την αλλαγή της ζωής του.

Το ένδυμα του γάμου

Ο άνθρωπος που δεν φορούσε ένδυμα γάμου είχε δεχθεί την πρόσκληση και είχε εισέλθει στην αίθουσα. Δεν είχε, όμως, προετοιμάσει κατάλληλα τον εαυτό του.

Το ένδυμα του γάμου συμβολίζει την εσωτερική ανακαίνιση του ανθρώπου: τη μετάνοια, την ταπείνωση, την καθαρότητα της καρδιάς, τη συγχωρητικότητα και κυρίως την έμπρακτη αγάπη.

Δεν αρκεί να ανήκει κάποιος τυπικά στην Εκκλησία ή να ονομάζεται απλώς χριστιανός. Χρειάζεται να «ενδυθεί τον Χριστό», επιτρέποντας στη χάρη του Θεού να μεταμορφώσει τις σκέψεις, τις πράξεις και τη συμπεριφορά του προς τους άλλους.

Η παρουσία μας στον ναό, η προσευχή και η συμμετοχή στα Μυστήρια χρειάζεται να συνοδεύονται από μετάνοια και αγώνα. Δεν μπορούμε να επιζητούμε την κοινωνία με τον Θεό και συγχρόνως να διατηρούμε μέσα μας μίσος, αδικία και σκληρότητα απέναντι στον συνάνθρωπο.

Η σιωπή του ανθρώπου μπροστά στον βασιλιά δείχνει ότι δεν είχε καμία δικαιολογία. Η κρίση του Θεού δεν είναι αυθαίρετη. Ο άνθρωπος κρίνεται από τη στάση που ο ίδιος, ελεύθερα, κράτησε απέναντι στη θεία πρόσκληση.

«Πολλοί οι κλητοί, λίγοι οι εκλεκτοί»

«Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί»
(Ματθ. 22, 14)

Η καταληκτική αυτή φράση δεν σημαίνει ότι ο Θεός επιθυμεί τη σωτηρία λίγων ανθρώπων. Όλοι είναι καλεσμένοι. Εκλεκτοί, όμως, γίνονται εκείνοι που ανταποκρίνονται ελεύθερα στην κλήση Του και αγωνίζονται να ζήσουν σύμφωνα με το Ευαγγέλιο.

Η σωτηρία είναι δώρο της χάριτος του Θεού, αλλά προϋποθέτει και τη συγκατάθεση του ανθρώπου. Ο Θεός ανοίγει την πόρτα, αλλά δεν καταργεί την ελευθερία μας.

Το σημερινό Ευαγγέλιο μας καλεί να εξετάσουμε τη ζωή μας. Έχουμε πραγματικά δεχθεί την πρόσκληση του Χριστού ή την αναβάλλουμε εξαιτίας των καθημερινών μας μεριμνών; Βρισκόμαστε μέσα στην Εκκλησία μόνο εξωτερικά ή αγωνιζόμαστε να αποκτήσουμε το πνευματικό ένδυμα της μετανοίας και της αγάπης;

Η πρόσκληση εξακολουθεί να απευθύνεται σε όλους. Ο Χριστός μάς περιμένει στο τραπέζι της Βασιλείας Του. Ας ανταποκριθούμε στην κλήση Του και ας ενδυθούμε το φωτεινό ένδυμα της πίστεως, της ταπεινώσεως και της αγάπης.