Το ξωκκλήσι του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου

Στο νότιο τμήμα της Αράχωβας, κάτω από το ύψος του βράχου της ώρας βρίσκεται το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Είναι μονόχωρο επιμήκες ξωκλήσι με ρυθμό μονόκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής, με δίριχτη στέγη που έχει επισκευασθεί. Σύμφωνα με την παράδοση, χτίστηκε τον 11ο αιώνα με τις τοιχογραφίες του τέμπλου που χρονολογούνται στο 17ο  αιώνα, ενώ σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, επικαλύπτουν αρχαιότερη αγιογράφηση. Επίσης η ύπαρξη φρέατος, εντός της εκκλησίας, είναι ισχυρή ένδειξη ότι η εκκλησία υπήρχε από τους παλιούς χριστιανικούς χρόνους.

   Στα 1998, κατόπιν ενεργειών του κ. Ευστάθιου Σιδηρά, ήλθαν στο φως 10 σπάνιες τοιχογραφίες του 18 αιώνα πάνω σε κονίαμα. Συνήθως στα μέσα του 18 αιώνα, εμφανίζονται τοιχογραφίες στους νάρθηκες των Ναών αλλά και σε άλλα σημεία, που αναφέρονται σε τιμωρίες κάποιων αμαρτημάτων για παιδαγωγικούς λόγους. Υπάρχουν μαρτυρίες, ότι το ξωκκλήσι υπήρξε κρυφό σχολείο και κέντρο συνεδρίασης των Φιλικών στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. 

   Η παράδοση θέλει το ναό να είναι το καθολικό του χωριού στα χρόνια της σκλαβιάς. Στο χώρο του ιερού σώζεται πώρινος βυζαντινός σταυρός (εντοιχισμένος) και στο κρηναίο οικοδόμημα του ναού έχουμε καλοδουλεμένη, αρχαία, πολυγωνική πέτρα. Τέλος πρέπει να αναφέρουμε ότι το λίθινο δάπεδο του ναού έχει καταστραφεί.

 Ο ναός είναι διατηρητέο μνημείο, χρονολογείται στα τέλη των Βυζαντινών χρόνων, έχει υποστεί νεώτερες επεμβάσεις και υπήρξε τόπος συγκεντρώσεως των Φιλικών στα χρόνια τής τουρκοκρατίας.